Vegedajnia

Kuchnia Pięciu Przemian

– szczególnie dla nowych gości Nalandy, brzmi to jak magiczne zaklęcie. Jest w tym szczypta prawdy, bo choć gotowanie według pięciu przemian ma swoje logiczne podstawy i bardzo konkretne zasady, to utrzymujemy, że każdego dnia w naszej kuchni dzieją się prawdziwe czary. Czary, które wynikają z naturalnych procesów przyrody i nawiązują do równowagi yin i yang.

Kuchnia Pięciu Przemian ma swoje korzenie w tradycyjnej medycynie chińskiej i koncepcji, która daje nam wskazówki dotyczące tego, jak umiejętnie dobierać pokarmy i przygotowywać posiłki. Pięć Żywiołów, Pięć smaków.
Koncepcja Pięciu Przemian zakłada, że wszystkie zjawiska podporządkowane są cyklowi Pięciu Przemian Pięciu Żywiołów:

5_przemian_schemat_mini

 

Drzewo ożywia Ogień. Ciepło Ognia budzi Ziemię do życia. Z Ziemi pozyskuje się Metal. Metal ożywia Wodę. Woda karmi Drzewo. Następujące po sobie przemiany to nic innego, jak cykl życia. Odpowiadają im pory roku, pory dnia, a także życie ludzkie, które dzieli się 5 etapów: człowiek rodzi się w przemianie Drzewa, dorasta w żywiole Ognia, okres dojrzałości i rozsądku przebywa w przemianie Ziemi, by później przez przemianę Metalu dotrzeć do żywiołu Wody, czyli starości. W każdej z tych faz człowiek ma inne potrzeby, które musi odpowiednio zaspokajać. Żywiołom przypisane są smaki, które w pięcioprzemianowej kuchni mają magiczną moc:

Kwaśny należy do przemiany Drzewa,
Gorzki to żywioł Ognia,
Słodki należy do przemiany Ziemi,
Ostry – Metalu,
Słony to przemiana Wody.
Czary mary w garnku
Pięciu Elementom odpowiada pięć podstawowych smaków. Każdy produkt spożywczy jest ekspresją jednego z tych elementów, jednego ze smaków. Na przykład: ziemniaki to element Ziemi i smak słodki, cebula czy pieprz znajdują się w elemencie Metalu – o smaku ostrym, sól czy woda zimna – w smaku słonym i elemencie Wody, zielone natki, biały ser i kurczak – w smaku kwaśnym i elemencie Drzewa, a wrzątek i liść laurowy – w Ogniu i smaku gorzkim. Gotując, nasze kucharki mają w pamięci wszystkie zaklęcia i smaki. W kuchni wiszą też tabele, które przypominają o właściwościach poszczególnych produktów i przypraw.
Podczas przyrządzania potraw Kuchni Pięciu Przemian istotna jest kolejność, w jakiej łączone są poszczególne składniki (zgodnie z kołem Pięciu Elementów). Ważne są również proporcje, a najwięcej mocy potrawa zyskuje dzięki temu, co dodawane jest na końcu. Jeśli na zakończenie zupę doprawimy kurkumą, pozostanie ona w Żywiole Ognia. Ogień zaś zbawiennie wpływa na nasze wychłodzone i zakwaszone organizmy. Warto pamiętać, że wszystko, co gotowane rozgrzewa, uzupełnia brak energii, łagodzi wychłodzenie spowodowane niewłaściwą dietą…

Pięć Przemian po Polsku

Z teorią Pięciu Przemian, w klimacie, w którym żyjemy, niezbędne jest wzmacnianie energii yang. Można to robić przez stosowanie potraw gotowanych, neutralnych i rozgrzewających. Wychładzający jogurt, niezbędny jest w pełnej ognistych przypraw i pieczonych mięs diecie Bułgarów, którzy żyją w ciepłym klimacie. Dla Polaków żyjących w klimacie chłodnym, ten sam jogurt, spożywany najczęściej z dodatkiem cukru i owoców nie jest zdrowy. Wręcz przeciwnie – pogłębia wychłodzenie organizmu przyczyniając się do niestrawności i wzdęć. Innym przykładem może być wybór herbaty. Czarna i zielona niezbędne są w diecie ciepłolubnych Chińczyków, którzy nie jedzą pieczywa, a większość potraw gotują lub duszą. Czarne i zielone herbaty mają właściwości równoważenia elementu ognia i ochładzania organizmu. Dla Polaków, wychłodzonych dietą i klimatem są zdecydowanie niewskazane. Znacznie lepsze będą ciepłe napoje ziołowe w elemencie Ziemi. Równie ciekawym tematem jest wszechobecny apetyt na słodycze czy codzienna praktyka jedzenia dużej ilości pieczywa. Według Chińczyków taka dieta jest nie tylko szkodliwym nawykiem, ale także skutkuje niedoborem energii śledziony. Zrównoważenie śledziony gotowanymi potrawami ze zbóż i warzyw w żywiole Ziemi, z czasem złagodzi apetyt na czekoladę i rogaliki, dając przy okazji prezent w postaci stopniowej likwidacji nadwagi.
Kuchnia Pięciu Przemian to ogromna i silna w swej prostocie wiedza, która służy naszemu organizmowi, odżywia go i wspiera. W Nalandzie dobrze wiemy, że właściwie przyrządzona zupa, umiejętnie przyprawiony gulasz czy nawet zwykła-niezwykła kawa gotowana według pięciu przemian, mają moc zapobiegania wielu dolegliwościom i chorobom. Pięcioprzemianowe menu potrafi przywracać zaburzoną równowagę organizmu. Pięć Przemian, Pięć Żywiołów zaklętych w smakach odkrywa przed kucharzem i smakoszem szerokie spektrum kulinarnych eksperymentów.
Gotuj i jedz z fantazją. Uwierz, ze jedzenie może mieć prawdziwą moc!

 

Jak przygotować Pięcioprzemianowy posiłek

Sztuka gotowania według pięciu przemian jest integralną częścią, najstarszej, wciąż żywej cywilizacji na kuli ziemskiej. Cywilizacji kochającej ład i harmonię, rozmiłowanej w poezji i sztuce – na co dzień, a nie tylko od święta. Sprawiło to, że Chińczycy już wiele stuleci temu nadali kunsztowi kulinarnemu rangę jednej ze sztuk wyzwolonych. Opracowali też reguły tej sztuki, tworząc swoistą „filozofię gotowania”.
Chińska sztuka kulinarna nigdy nie pretendowała, by stać się w pełni zracjonalizowaną, to znaczy dysponującą ścisłymi pomiarami i obliczeniami. Wiedza na temat czasu gotowania potraw, liczby składników jest płynna, nie ujęta w reguły. Chiński kucharz zapytany o jakieś wymierne cechy swojego warsztatu wzruszy ramionami jak artysta malarz pytany o ilość farby zużytej do malowania dzieła. Jestem pewna, że po dokładnej lekturze przepisów i po zastosowaniu poniższych porad ogólnych przygotujesz potrawę nie tylko wzmacniającą ale także taką, która zadowoli najbardziej wybrednego smakosza :

Najważniejsze to przygotowywanie posiłków ze spokojem i dobrymi myślami. Atmosfera, zapach, otoczenie, to też karmi. Zasada harmonii – starannie wyważonej równowagi między sferą doznań wzrokowych, a zmysłami powonienia i smaku. Jest to żelazna zasada tworzenia dzieła sztuki, nazywanego potrawą.

Przyrządzając potrawy, należy dodawać je zgodnie z ruchami wskazówek zegara. Według cyklu: Drzewo Ogień Ziemia Metal Woda (i od nowa) Drzewo Ogień i tak dalej. Możesz zacząć od dowolnej przemiany.

W danej Przemianie można dodawać kilka składników jednocześnie.

Dodając nowe składniki należy wmieszać całą potrawę, żeby nowa przemiana mogła połączyć się z pozostałymi. Wskazane jest zachowywanie przerw (około 2 – 5 min) między dodawaniem nowych składników.

Przez wszystkie przemiany należy przejść przynajmniej raz.

Im więcej smaków w potrawie tym lepiej będą odżywione narządy.

Cykl Przemian można powtarzać bez ograniczeń i skończyć w dowolnym miejscu.

By wzmocnić konkretny narząd, należy zaczynać i kończyć gotowanie w przemianie która mu odpowiada, na przykład chcąc wzmocnić nerki zaczynaj i kończ gotowanie w przemianie Wody.

Nie można przeskakiwać przemian, można natomiast cofnąć się o krok.
(Na przykład jeżeli po dodaniu soli – Przemiana Wody ,stwierdzisz, że chcesz dodać jeszcze odrobinę pieprzu – Przemiana Metalu. Cofnij się dodaj, pieprz i gotuj dalej. Aby jednak nie przeskoczyć żadnej z przemian, po dodaniu pieprzu, dodaj czegoś z przemiany Wody np. szczypty soli czy spiruliny. I już możesz rozpocząć dodawanie składników Przemiany Drzewa.)

Każda ilość produktu, nawet minimalna, dodana do potrawy podczas gotowania, zalicza się do cyklu Przemian.

Nie można używać produktów mrożonych, bowiem ich energia jest całkowicie zniszczona. Może są one źródłem witamin i mikroelementów ale bez energii nie zostaną właściwie przyswojone przez organizm.

Należy używać produktów świeżych, ekologicznych najlepiej z domowego ogródka (jeśli nie posiadasz ogródka kup warzywa od babci która sprzedaje plony ze swojego działki).

Gotowane potrawy są strawniejsze niż surowe a posiłki świeżo ugotowane są bardziej wartościowe niż odgrzewane.

Smażenie potraw powinno odbywać się tylko na olejach specjalnie do tego przeznaczonych (kokosowy, ryżowy). Potrawy smażyć należy bardzo krótko, tuż przed podaniem na stół. Olej musi być niemal wrzący, nie może jednak, w żadnym wypadku czernieć . Zbyt długie smażenie psuje smak dania. Usmażone potrawy powinny być chrupkie i kolorowe a ich naturalny smak wyczuwalny.

Na początku warto korzystać z gotowych tablic informujących do jakiej przemiany, należy dany produkt. Z czasem wszystkiego nauczysz się na pamięć. Jeżeli nie znajdziesz w tabeli produktu którego zechcesz użyć, spróbuj go, kieruj się smakiem i intuicją. Kuchnia Pięciu Przemian nie jest sztywnym szablonowym wzorem, ale wspaniałą starożytną nauką która ma być dla ciebie inspiracją. Metodą do smakowego i energetycznego zrównoważenia potraw. Rozwijania kreatywności w takich dziedzinach jak zdrowie i znajomość własnego organizmu. Nie wiem dlaczego tak się dzieje ale wszystkie potrawy gotowane zgodnie z Pięcioma Przemianami zawsze się udają :).

Chociaż bogactwo kuchni chińskiej jest niewyczerpane, ja zmodyfikowałam ją odrobinę, eliminując wszystkie produkty odzwierzęce a także te które zawierają gluten, a przy tym zachowując maksymalne zróżnicowanie potraw, pod względem użytych do nich składników, zestawień smakowych, jak i metod ich przygotowania – przede wszystkim dokładając starań żeby były jak najzdrowsze a przy tym smaczne.
Chciałabym aby moje przepisy, które znajdziesz na tym blogu, były dla Ciebie inspiracją. Możesz używać zupełnie innych produktów z danej przemiany. Możesz przejść jeszcze przez kilka przemian, lub skończyć gotowanie wcześniej. Sposób odżywiania który, wam prezentuje przez swoje dopasowanie do harmonii przyrody i energetyczne działanie może wpłynąć na Ciebie w najbardziej dobroczynny sposób. Dając przy tym radość z gotowania i tworzenia nowych potraw.

Zapraszam do radosnej twórczości, czerpania inspiracji i tworzenia nowych przepisów, a jeżeli zechcesz spróbować gotowych wzmacniających, potraw przygotowanych z pasją i według powyższych zasad, zapraszam do Nalandy.